Czym jest tkanka bliznowata?
Tkanka bliznowata powstaje w ramach naturalnego procesu gojenia. Po urazie lub operacji organizm wytwarza kolagen — białko, które pomaga naprawiać i wzmacniać uszkodzone tkanki.
Nowa blizna może być twarda, wypukła, wrażliwa na dotyk lub mniej elastyczna niż otaczająca ją skóra. Wiele blizn stopniowo mięknie i blednie w miarę dojrzewania, choć proces ten może trwać dwa lata lub dłużej.
Nie każda blizna wymaga terapii. Fizjoterapia może być pomocna, gdy dyskomfort, nadwrażliwość lub uczucie napięcia utrudniają ruch albo wykonywanie codziennych czynności.
Jak fizjoterapia może pomóc w rehabilitacji blizny?
Poprawa komfortu podczas ruchu
W obrębie blizny i otaczających ją tkanek możesz odczuwać napięcie lub ciągnięcie podczas ruchu, szczególnie gdy blizna przebiega przez okolicę stawu.
W zależności od wyników badania terapia może obejmować delikatne techniki manualne i ćwiczenia ruchowe, które mają pomóc poprawić komfort i elastyczność tkanek.
Zmniejszanie nadwrażliwości
Niektóre zagojone blizny powodują dyskomfort podczas dotykania lub ocierania blizny przez ubranie. Stopniowe oswajanie okolicy blizny z delikatnym dotykiem i różnymi fakturami materiałów może pomóc zmniejszyć jej nadwrażliwość. Nazywamy to desensytyzacją.
Terapeuta wyjaśni, jak wykonywać te ćwiczenia w sposób dostosowany do Twojego komfortu, i zmodyfikuje je w zależności od Twojej reakcji.
Odbudowa siły i pewności w poruszaniu się
Ograniczenie ruchu i aktywności po operacji lub urazie może również prowadzić do sztywności i osłabienia mięśni. Zmiany te mogą przyczyniać się do dolegliwości niezależnie od wpływu samej blizny.
Twój program może obejmować ćwiczenia poprawiające ruchomość, stopniowe wzmacnianie mięśni oraz wskazówki dotyczące powrotu do codziennych aktywności, pracy lub sportu.
Kiedy rehabilitacja blizny może pomóc?
Konsultacja fizjoterapeutyczna może być pomocna, jeśli występują:
- Uczucie napięcia, tkliwość lub nadwrażliwość w obrębie zagojonej blizny po operacji lub urazie
- Uczucie ciągnięcia w okolicy blizny podczas ruchu
- Trudności z poruszaniem pobliskim stawem
- Dyskomfort przy kontakcie z ubraniem lub delikatnym dotyku
- Dolegliwości związane z blizną, które utrudniają powrót do aktywności
Blizny wypukłe, blizny powiększające się poza granice pierwotnej rany oraz rozległe blizny pooparzeniowe mogą wymagać specjalistycznej opieki. Terapeuta omówi z Tobą, czy bardziej odpowiednia będzie pomoc innego specjalisty lub czy warto włączyć ją równolegle z rehabilitacją.
Na czym polega terapia blizny?
Terapia zależy od przebiegu gojenia rany, etapu dojrzewania blizny, jej wrażliwości oraz tego, które ruchy sprawiają Ci trudność. Plan może obejmować:
- Delikatny masaż blizny i mobilizację skóry: ostrożne poruszanie zagojoną skórą i otaczającymi ją tkankami, jeśli jest to odpowiednie w Twoim przypadku.
- Ćwiczenia zmniejszające nadwrażliwość: stopniowe zwiększanie tolerancji na dotyk i kontakt z ubraniem.
- Ćwiczenia ruchowe i rozciąganie: poprawę komfortu ruchu z uwzględnieniem wszelkich ograniczeń pooperacyjnych.
- Stopniowe wzmacnianie mięśni: odbudowę sprawności potrzebnej do codziennych czynności i ćwiczeń.
- Zalecenia do stosowania w domu: wskazówki dotyczące pielęgnacji skóry oraz wykonywania zaleconych ćwiczeń lub masażu.
W przypadku niektórych wypukłych blizn warto omówić zastosowanie żeli lub plastrów silikonowych po całkowitym zagojeniu skóry. Terapeuta może doradzić, czy będą odpowiednie w Twoim przypadku.
Celem terapii jest poprawa komfortu i sprawności, a nie usunięcie blizny.
Jakie odczucia mogą towarzyszyć terapii?
Podczas terapii manualnej możesz odczuwać delikatny ucisk lub niewielkie rozciąganie. Z wrażliwymi bliznami pracujemy stopniowo, dostosowując technikę do Twojego komfortu.
Terapia nie powinna wymagać znoszenia ostrego bólu ani powodować uszkodzeń skóry. Powiedz terapeucie, jeśli odczuwasz ból lub pojawia się podrażnienie, aby można było odpowiednio dostosować postępowanie.
Podczas wizyty możesz również wykonywać proste ruchy lub ćwiczenia zmniejszające nadwrażliwość. Otrzymasz wskazówki dotyczące tego, co kontynuować w domu.
Rehabilitacja blizn w PhysioB
Podczas godzinnej konsultacji omawiamy przebyty uraz lub operację, przebieg gojenia rany, historię medyczną oraz wszelkie zalecenia zespołu chirurgicznego. Oceniamy bliznę i jej otoczenie, sposób poruszania się oraz czynności, które sprawiają Ci trudność. Ból w pobliżu blizny nie zawsze wynika wyłącznie z obecności tkanki bliznowatej, dlatego uwzględniamy również inne czynniki mogące przyczyniać się do dolegliwości.
Konsultację możesz zarezerwować razem z 30-minutową sesją masażu blizny — wtedy cała wizyta trwa 90 minut. Konsultację i masaż blizny można również rezerwować osobno. Masaż dostosowujemy do etapu dojrzewania blizny, stanu skóry, jej wrażliwości i Twojego komfortu.
Wspólnie ustalamy praktyczne cele i w trakcie terapii oceniamy zmiany w komforcie, wrażliwości blizny, swobodzie ruchu oraz codziennym funkcjonowaniu.
Kiedy można rozpocząć terapię blizny?
Masaż bezpośrednio w obrębie blizny można rozpocząć dopiero wtedy, gdy rana jest całkowicie zamknięta i zagojona, bez otwartych miejsc, strupów ani sączącej się wydzieliny, oraz po uwzględnieniu wszelkich istotnych ograniczeń medycznych.
Nie ma jednego terminu rozpoczęcia terapii odpowiedniego dla wszystkich. O tym, jakie postępowanie jest właściwe, decydują rodzaj operacji lub urazu oraz przebieg gojenia rany.
Inne elementy rehabilitacji mogą rozpocząć się wcześniej, zgodnie ze wskazówkami zespołu prowadzącego leczenie. Jeśli masz zalecenia pooperacyjne, przynieś je na wizytę.
Kiedy należy zasięgnąć porady medycznej?
Pilnie zasięgnij porady medycznej, jeśli okolica blizny staje się coraz bardziej zaczerwieniona, gorąca, obrzęknięta lub bolesna, rana się otwiera lub wydobywa się z niej ropa albo pojawia się gorączka lub złe samopoczucie. Skontaktuj się z zespołem chirurgicznym, lekarzem rodzinnym (GP) lub infolinią NHS pod numerem 111. Unikaj terapii bezpośrednio w obrębie blizny do czasu uzyskania potwierdzenia, że można ją bezpiecznie podjąć.
Blizna, która nadal się powiększa, wielokrotnie się otwiera lub znacznie ogranicza ruch, również powinna zostać oceniona przez odpowiedniego specjalistę.
Ile wizyt będzie potrzebnych?
Liczba wizyt i odstępy między nimi zależą od objawów, etapu dojrzewania blizny, postępów w powrocie do sprawności oraz Twoich celów.
Niektórym osobom wystarcza ocena fizjoterapeutyczna oraz indywidualny program postępowania w domu, podczas gdy inne mogą odnieść korzyści z dalszego wsparcia. Fizjoterapeuta będzie oceniać Twoje postępy i omawiać z Tobą, czy kolejne wizyty mogą być pomocne.
Umów konsultację w PhysioB
Jeśli zagojona blizna powoduje dyskomfort, nadwrażliwość lub trudności z poruszaniem się, umów konsultację fizjoterapeutyczną w PhysioB w Ealing w Londynie.
Ocenimy objawy, omówimy Twoje obawy i opracujemy plan, który pomoże Ci poruszać się swobodniej i wykonywać codzienne czynności.
