Zrozumienie zmian zachodzących w ciąży i po porodzie
W miarę postępu ciąży zmiany masy ciała i jej rozłożenia mogą wpływać na obciążenie pleców, miednicy i otaczających je mięśni. Wcześniejsze problemy z plecami lub miednicą również mogą wpływać na komfort wykonywania takich czynności jak chodzenie, wchodzenie po schodach czy obracanie się w łóżku.
Dno miednicy to grupa mięśni podtrzymujących pęcherz moczowy, jelita i macicę. Mięśnie te uczestniczą w kontroli oddawania moczu i stolca oraz muszą skutecznie się kurczyć i rozluźniać. Ciąża i poród mogą wpływać na ich funkcjonowanie, dlatego troska o dno miednicy jest istotna zarówno w ciąży, jak i przez cały okres powrotu do sprawności po porodzie.
Mięśnie brzucha również wydłużają się w ciąży, a zwiększenie odległości między obiema stronami ściany brzucha, znane jako rozejście mięśni prostych brzucha, jest częste. Po porodzie niektórym kobietom pomaga odpowiednie wsparcie w odbudowie siły mięśni brzucha i radzeniu sobie z obciążeniami fizycznymi związanymi z podnoszeniem, noszeniem i karmieniem dziecka.
Najczęstsze objawy i obawy
Kobiety szukają wsparcia w ciąży lub po porodzie między innymi ze względu na:
- Ból dolnej części pleców lub dyskomfort w okolicy bioder i miednicy.
- Ból obręczy miednicznej (PGP, ang. pelvic girdle pain), w tym ból w okolicy kości łonowej lub tylnej części miednicy.
- Trudności z chodzeniem, wchodzeniem po schodach, staniem na jednej nodze lub obracaniem się w łóżku.
- Bóle i napięcie mięśni.
- Uczucie ciężkości w obrębie miednicy lub zmniejszoną kontrolę nad mięśniami dna miednicy.
- Osłabienie mięśni brzucha lub obawy dotyczące rozejścia mięśni prostych brzucha.
- Dyskomfort w obrębie pleców związany z podnoszeniem, noszeniem lub karmieniem dziecka.
Możesz również skorzystać ze wsparcia, nawet jeśli nie odczuwasz bólu. Pomożemy Ci dobrać odpowiednie ćwiczenia lub przygotować się do stopniowego powrotu do aktywności po porodzie.
Ocena i indywidualnie dostosowana opieka
Wizytę rozpoczynamy od rozmowy o przebiegu ciąży lub powrocie do sprawności po porodzie, Twoim stanie zdrowia, obecnych objawach i celach. Uwzględniamy również wcześniejsze ciąże, doświadczenia związane z porodem, istniejące problemy mięśniowo-szkieletowe oraz wszelkie zalecenia lub ograniczenia przekazane przez zespół sprawujący nad Tobą opiekę położniczą.
W zależności od zgłaszanych problemów ocena może obejmować ruch, siłę, codzienne czynności, funkcjonowanie mięśni brzucha oraz objawy związane ze zdrowiem miednicy. Pomaga to ustalić, co przyczynia się do dyskomfortu i które elementy terapii są najbardziej istotne.
Pozycje podczas terapii, intensywność ćwiczeń i techniki manualne są dostosowywane do Twojego komfortu i sytuacji. Jeśli objawy wymagają specjalistycznej oceny zdrowia miednicy lub oceny położniczej, zaproponujemy dalsze postępowanie.
Wsparcie przed ciążą, w jej trakcie i po porodzie
Przed ciążą
Wsparcie przed ciążą może koncentrować się na łagodzeniu istniejącego dyskomfortu w obrębie pleców lub miednicy, zwiększaniu siły i budowaniu nawyku regularnej aktywności fizycznej oraz zwiększaniu świadomości funkcjonowania mięśni dna miednicy. Program dostosowujemy do Twojego aktualnego poziomu sprawności oraz aktywności, które są dla Ciebie ważne.
W trakcie ciąży
Wspieramy kobiety w pierwszym, drugim i trzecim trymestrze, dostosowując opiekę w miarę postępu ciąży. Podczas wizyt skupiamy się na łagodzeniu dyskomfortu, ułatwianiu codziennego poruszania się i dostosowywaniu ćwiczeń. Jeśli jest to odpowiednie w Twojej sytuacji, terapia może również obejmować masaż dla kobiet w ciąży.
Po porodzie
Opieka poporodowa koncentruje się na powrocie do sprawności, odbudowie siły i zwiększaniu poczucia pewności podczas wykonywania codziennych ruchów. Stopniowe zwiększanie obciążeń uwzględnia proces gojenia, objawy, powikłania związane z porodem oraz zalecenia zespołu sprawującego nad Tobą opiekę położniczą. Powrót do sprawności przebiega indywidualnie, a powrót do intensywnych ćwiczeń wymaga większego przygotowania niż łagodna aktywność.
Możliwości terapii
Masaż dla kobiet w ciąży
Masaż dla kobiet w ciąży sprzyja odprężeniu i poprawie komfortu. Badania sugerują, że masaż relaksacyjny może pomagać w zmniejszaniu stresu oraz bólu pleców i nóg związanego z ciążą, chociaż dowody dotyczą głównie kobiet z ciążą przebiegającą bez powikłań. [1]
Sesje są dostosowywane do obszarów, w których odczuwasz napięcie lub dyskomfort, a siła nacisku i ułożenie ciała są dobierane do etapu ciąży i Twoich preferencji. Przez cały zabieg zapewniamy Ci wygodne podparcie ciała, zwykle w pozycji leżącej na boku.
Przed zabiegiem terapeuta zapozna się z Twoją historią zdrowotną i wszelkimi problemami związanymi z ciążą, aby ustalić, czy masaż jest odpowiedni. Można się umówić na masaż jako samodzielny zabieg. lub włączyć go do szerszego planu obejmującego ćwiczenia i praktyczne porady.
Indywidualnie dobrane ćwiczenia i ruch
Programy ćwiczeń są dostosowywane do Twojego wcześniejszego poziomu aktywności, obecnych objawów oraz etapu ciąży lub powrotu do sprawności. W przypadku bólu obręczy miednicznej związanego z ciążą zaleca się wykonywanie indywidualnie dobranych ćwiczeń oraz stosowanie się do porad dotyczących ruchu, odpoczynku i modyfikacji aktywności, aby pomóc łagodzić objawy i ułatwić wykonywanie codziennych czynności. [2]
W zależności od wyników oceny sesje mogą obejmować:
- Ćwiczenia wzmacniające mięśnie bioder, pleców i kończyn dolnych.
- Łagodne ćwiczenia poprawiające ruchomość.
- Ćwiczenia mięśni brzucha i dna miednicy.
- Ćwiczenie ruchów wykonywanych podczas codziennych czynności.
- Ćwiczenia przygotowujące do stopniowego powrotu do dotychczasowej aktywności.
Pokazujemy ćwiczenia i pomagamy opanować prawidłową technikę ich wykonywania, aby ułatwić samodzielny trening między wizytami i dopasowanie aktywności do indywidualnych potrzeb.
Zdrowie miednicy i wsparcie mięśni dna miednicy
Opieka w zakresie zdrowia miednicy koncentruje się na funkcjonowaniu mięśni dna miednicy oraz wpływie objawów na codzienne życie. Wsparcie może obejmować edukację dotyczącą dna miednicy, ćwiczenia oraz porady dotyczące wykonywania czynności, które wywołują objawy.
National Institute for Health and Care Excellence (NICE, Narodowy Instytut Doskonałości w Ochronie Zdrowia i Opiece) zaleca trening mięśni dna miednicy w ciąży i po porodzie. Jego wytyczne podkreślają znaczenie oceny zarówno skurczu, jak i rozluźnienia mięśni przy doborze ćwiczeń do indywidualnych możliwości, odczuwanego dyskomfortu i celów. [3]
Indywidualny program może obejmować pracę nad siłą, wytrzymałością, koordynacją i zdolnością do pełnego rozluźnienia mięśni. To, na co kładziemy nacisk, zależy od Twoich objawów i wyników oceny. Jeśli potrzebna jest specjalistyczna ocena zdrowia miednicy, zaproponujemy dalsze postępowanie.
Praktyczne porady i samodzielne radzenie sobie z objawami
Niewielkie zmiany w codziennych czynnościach mogą ułatwić poruszanie się. Porady mogą dotyczyć wygodnych pozycji do odpoczynku, kładzenia się do łóżka i wstawania z niego, wsiadania do samochodu i wysiadania z niego, odpowiedniego rozkładania aktywności oraz dostosowywania czynności nasilających ból miednicy.
Po porodzie możemy również pomóc Ci znaleźć wygodniejsze sposoby podnoszenia, noszenia i karmienia dziecka, równolegle z ćwiczeniami wspierającymi Twój powrót do sprawności.
Jak pomagamy w PhysioB
W PhysioB w Ealing Twój plan terapii zmienia się wraz z Twoimi potrzebami. Początkowe sesje mogą koncentrować się na poprawie komfortu i aktywności dostosowanej do Twoich możliwości, podczas gdy późniejsze mogą kłaść większy nacisk na siłę, funkcjonowanie mięśni dna miednicy lub powrót do ćwiczeń.
Monitorujemy Twoje objawy, sposób poruszania się oraz poczucie pewności podczas wykonywania codziennych czynności, dostosowując Twój program w miarę postępu ciąży lub powrotu do sprawności.
Kiedy zasięgnąć porady medycznej
Natychmiast skontaktuj się z zespołem sprawującym nad Tobą opiekę położniczą, jeśli wystąpią krwawienie z pochwy, silny ból brzucha, silny ból głowy, zaburzenia widzenia, nagły obrzęk, zmniejszenie aktywności ruchowej dziecka lub zmiana zwykłego rytmu jego ruchów. Objawy te wymagają oceny położniczej. Nagła duszność lub ból w klatce piersiowej wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.
Niezależnie od tego, czy przygotowujesz się do ciąży, jesteś obecnie w ciąży, czy wracasz do sprawności po porodzie, umów wizytę w PhysioB w Ealing. Pomożemy Ci opracować indywidualny plan ukierunkowany na komfort, ruch, zdrowie miednicy i powrót do sprawności.
Zapytaj o termin wizytyPiśmiennictwo
- 1. Mueller SM, Grunwald M. Effects, side effects and contraindications of relaxation massage during pregnancy: a systematic review of randomized controlled trials. J Clin Med. 2021;10(16):3485. doi:10.3390/jcm10163485. Dostępne pod adresem: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34441781/
- 2. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. Pelvic girdle pain and pregnancy [Internet]. Londyn: Royal College of Obstetricians and Gynaecologists; czerwiec 2015 [dostęp: 29 października 2026]. Dostępne pod adresem: https://www.rcog.org.uk/for-the-public/browse-our-patient-information/pelvic-girdle-pain-and-pregnancy/
- 3. National Institute for Health and Care Excellence. Pelvic floor dysfunction: prevention and non-surgical management [Internet]. Londyn: National Institute for Health and Care Excellence; 9 grudnia 2021 [dostęp: 29 października 2026]. Wytyczne NICE NG210. Zalecenia 1.3.11–1.3.16. Dostępne pod adresem: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK579556/


